Antep fıstığı ülkemizi de kapsayan iki gen merkezinde yetişir. Bunlardan biri Anadolu, Iran, Kafkasya ve Türkmenistan’ı içine alan Yakin Doğu gen merkezi, diğeri ise Orta Asya gen merkezidir. Antep fıstığının bir kültür olarak ülke toplumuna yerleştiği ülkeler ise Anadolu, İran, Suriye, Afganistan ve Filistin’dir.
Antep fıstığı Pistacia cinsinden olup, 10’ dan fazla sayıdaki türlerden sadece Pistacia Vera L. (antep fıstığı) ticari alanda değere sahip olmakla beraber, kuruyemiş olarak alınıp satılan ve meyveleri yenen bir ürün olarak kabul edilir.
Önceden çam üzerinden pazarlandığı için, adına Türkiye’de bile çam fıstığı denilmekteydi. Antep fıstığının doğada bulunan küçük yabani türlerinde, bizim bildiğimiz anlamda “fıstık” meyvesi yoktu. Fakat sonradan aşılamalar yoluyla kültüre alınması gerekiyordu. Etiler döneminde alınan ilk kültürle Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yetiştirilmeye başlanan Antep fıstığı, miladi 1. yy.da Roma, İspanya ve Fransa’ya kadar yayılmıştır.
Günümüzde dünyada yıllık üretimi 250.000 tona ulasan Antep fıstığı, özellikle Türkiye, Iran, Suriye ve ABD.’de yetiştirilmektedir. Ülkemiz genelinde ise 57 ilde üretilebilen Antep fıstığının en yoğun olarak yetiştirildiği il Gaziantep’tir. Çoğunlukla kabuklu durumda kavrulup kuruyemiş olarak tüketilen Antep fıstığı, baklava ve pasta yapımında da yaygındır.
Ülkemizde üretilen Antep fıstığının içlerinin yeşil renkte kokulu olmakla beraber, meyveleri genellikle küçük, doğal çıtlama oranı düşük ve çıtlamalar mekanik veya elle yapılması kaçınılmazdır. İran çeşitleri ise iri, doğal çıtlama oranı yüksek, gösterişli fakat güzel renk, lezzet ve aromadan yoksundurlar.
Bu nedenle; Türkiye’de yetişen Antep fıstığı lezzetiyle tüm dünyada ün salmıştır. .
